Kadın Ruh Sağlığı: Gebelik, Lohusalık ve Menopoz

Gebelikte hangi duygusal güçlükler konuşulabilir?

Bebeğin sağlığı, doğum, beden değişimleri veya yeni sorumluluklarla ilgili kaygılar görüşmeye getirilebilir. Bunların ne kadar sürdüğü ve uyku, günlük yaşam ya da ilişkileri nasıl etkilediği önemlidir. Gebelik sırasında da depresyon gelişebilir; sürekli çökkünlük ve ilgi kaybı değerlendirilmelidir. [1]

“Mutlu olmam gerektiğini düşünüyorum ama zorlanıyorum” demek, konuşmak için yeterli bir başlangıçtır. Aynı dönemde farklı duygular yaşadığınızı anlatabilirsiniz. Gebelikle ilgili tıbbi soruları takip eden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına, duygusal zorlanmaları ruh sağlığı görüşmesinde paylaşmanız mümkündür.

Lohusalık hüznü ve doğum sonrası depresyon aynı mı?

Doğumdan sonraki ilk günlerde görülebilen kısa süreli duygusal dalgalanmalar ile daha yoğun veya uzun süren depresif belirtiler aynı değildir. İki haftayı aşan ya da baştan itibaren ağır olan yakınmalar, günlük işlevde belirgin bozulma ve umutsuzluk profesyonel değerlendirme gerektirir. Ağır belirtilerde süre dolmasını beklemeyin. [1]

Görüşmede yalnızca bebeğin düzeni değil, sizin nasıl olduğunuz da konuşulabilir. Dinlenme olanağınız, destek isteyip isteyemediğiniz ve kendinizden beklentileriniz için ayrı bir alan açabilirsiniz. Destek ihtiyacı yetersiz ebeveynlik anlamına gelmez.

Menopozda kaygı, uyku ve ruh hâli değişiklikleri

Perimenopoz ve menopoz döneminde kaygı, düşük ruh hâli ve uyku güçlükleri görülebilir. Bununla birlikte her duygusal yakınmayı menopoza bağlamak uygun değildir; önceki ruh sağlığı öyküsü, mevcut stresler ve bedensel sağlık da ele alınmalıdır. [2]

NICE, menopozla ilişkili bazı vazomotor yakınmalar, uyku sorunları ve depresif belirtiler için menopoza özgü BDT’nin seçenek olarak değerlendirilmesini önerir. Bu yaklaşım hormon düzeylerini değiştirmez; belirtilerle baş etme ve bunların yaşam üzerindeki etkisine odaklanır. Menopozla ilişkili depresif belirtiler ile depresyon tanısı ayrıca değerlendirilir. [3]

“Uykum değiştiğinden beri işte ve evde daha kolay zorlanıyorum” gibi bir örnekle başlayabilirsiniz. Sıcak basmaları, kanama değişiklikleri ve diğer bedensel yakınmalar için tıbbi takip ayrıca sürdürülür.

Psikolojik destek ile tıbbi takip nasıl birlikte yürür?

Psikolojik destek; kaygı, duygu durumu, uykuya ilişkin alışkanlıklar, ilişkiler ve değişen yaşam rolleri üzerine bir değerlendirme alanı sunar. Gerektiğinde psikiyatri ve kadın hastalıkları ve doğum değerlendirmesi de planın parçası olabilir. Gebelik, emzirme veya menopoz döneminde ilaç ve hormon tedavisi kararları ilgili hekim tarafından verilmelidir.

Farklı uzmanlarla görüşüyorsanız mevcut takiplerinizi belirtin. Hangi bilgilerin kimle ve nasıl paylaşılacağını sorun. Bir uzmana başvurmanız, diğer tüm görüşmelerinizin ayrıntılarının kendiliğinden paylaşılacağı anlamına gelmez.

Partner, aile ve yakınlıkla ilgili sorular

“Evde hangi sorumluluğun paylaşılmasına ihtiyacım var?”, “Yakınlık konusunda ne değişti?” veya “Bedenime ilişkin hangi duygularımı ifade edemiyorum?” soruları görüşmeye getirilebilir. Görüşme, yalnızca belirti saymakla sınırlı olmak zorunda değildir.

Çiftlerin birlikte ele almak istediği konular için çift ve ilişki terapisi; cinsel istekte farklılık ve yakınlık için cinsel istek farklılığı rehberi bulunur. Cinsel ilişkide ağrı varsa psikolojik açıklama varsayılmadan tıbbi değerlendirme gerekir.

Doğum sonrasında hangi durumlar acildir?

Gerçeklikle bağın bozulması, olmayan şeyleri görme veya duyma, belirgin kafa karışıklığı, kendine ya da bebeğe zarar verme riski acil değerlendirme gerektirir. Türkiye’de 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun; kişinin ve bebeğin güvenliğini sağlamak için güvendiğiniz birinden yardım isteyin. Rutin görüşmeyi veya mesaj yanıtını beklemeyin. [1]