ÇİFT VE İLİŞKİ REHBERİ
Gottman çift terapisi nedir, süreç nasıl ilerler?
Gottman yaklaşımı, çiftlerin ilişkilerindeki güçlü yönleri ve zorlandıkları etkileşimleri anlamaya odaklanır. Yakınlık, çatışma yönetimi ve ortak yaşam beklentileri birlikte ele alınabilir. Yöntemin uygunluğu, çiftin ihtiyaçları ve değerlendirme sonuçlarına göre belirlenir.
Gottman yöntemi neye odaklanır?
John ve Julie Gottman’ın geliştirdiği çerçevede, ilişkinin arkadaşlık yönü, anlaşmazlıklarla baş etme biçimi ve birlikte kurulan anlam üzerinde durulur. Amaç yalnızca tartışma sayısını azaltmak değildir; partnerlerin birbirini nasıl tanıdığı ve duygusal olarak nasıl karşılık verdiği de değerlendirilir. 1
Genel başvuru konularını çift ve evlilik terapisi rehberinde okuyabilirsiniz. Bu sayfa, yöntemi anlamanız ve görüşmede beklentilerinizi ifade edebilmeniz için hazırlanmıştır.
İlk değerlendirmede neler yapılır?
Gottman Enstitüsünün tarif ettiği değerlendirme; birlikte görüşmeyi, partnerlerle ayrı görüşmeleri ve uygun değerlendirme araçlarını içerir. Ardından geri bildirim ve çalışma hedefleri konuşulur. Kullanılacak araçlar ve görüşme düzeni önceden açıklanmalıdır. 1
“İkimizle ayrı konuşulacak mı?”, “Paylaştığımız bilgiler nasıl kullanılacak?” ve “Hangi hedeflerle başlayacağız?” diye sorabilirsiniz. Ayrı görüşmede paylaşılan bilgilerin çift çalışmasında nasıl ele alınacağı ve gizliliğin sınırları, başlangıçta açıklığa kavuşturulması gereken konulardır. 3
İletişimde hangi örüntüler ele alınır?
Gottman yaklaşımında eleştiri, küçümseme, savunmaya geçme ve iletişimden çekilme, üzerinde çalışılan etkileşim biçimlerindendir. Bunlar partnerinize tanı koymak için kullanılacak etiketler değildir. Bir davranışın ne zaman ortaya çıktığını ve konuşmayı nasıl etkilediğini anlamak daha açıklayıcıdır. 2
Örneğin “Sen zaten hiçbir şeyi önemsemiyorsun” demek yerine, “Bu haftanın planı netleşmeyince zorlandım; görevleri birlikte konuşabilir miyiz?” şeklinde somut bir ihtiyaç ifade edilebilir. Bu, hazırlanmış bir iletişim örneğidir; her durumda aynı cümlenin işe yarayacağı anlamına gelmez. Kendi payını fark etmek, saygıyı korumak ve konuşma çok yükseldiğinde güvenli bir ara üzerinde anlaşmak da çalışılabilecek başlıklardır. 2
Görüşmelerde hedefler nasıl belirlenir?
“Daha iyi anlaşmak” sizin için tam olarak ne demek? Bir aile ziyaretini planlarken gerilmeden konuşabilmek, evdeki sorumlulukları açıkça paylaşmak veya bir ihtiyacı ertelemeden söyleyebilmek gibi somut örnekler seçebilirsiniz. Bunlar bir değerlendirme ölçeği değil, hedeflerinizi anlatmak için başlangıç sorularıdır.
- Hangi konuşma tekrar tekrar aynı yerde tıkanıyor?
- İlişkinizde korumak istediğiniz güçlü yan nedir?
- Görüşmelerden ne bekliyorsunuz, neyi merak ediyorsunuz?
Güvenin sarsılması başvuru nedeninizse aldatma sonrası güven rehberi bu konuyu ayrıca ele alır.
Birlikte görüşmenin güvenliği nasıl ele alınır?
Tehdit, korkutma, zorlayıcı kontrol veya şiddet varsa bunları sıradan iletişim anlaşmazlığı gibi değerlendirmemek gerekir. Kendinizi güvende hissetmediğiniz bir durumda destek ararken güvenli bir iletişim yolu seçin; acil tehlikede randevuyu beklemeden acil yardım hizmetlerine başvurun. 4
Birlikte görüşmenin uygunluğu, bireysel destek gereksinimi ve izlenecek yol değerlendirmede ele alınır. Görüşme biçimleri için online terapi ve Şişli’de yüz yüze görüşme sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Merak edilen sorular
Gottman yöntemi bir ilişki testi midir?
Yalnızca bir testten ibaret değildir. Değerlendirme araçları ilişkinin güçlü ve zorlanan yönlerini anlamaya yardımcı olabilir; görüşme ve geri bildirimin yerini tek başına bir puan tutmaz.
Kaç seansta sonuç alınır?
Süre ve sıklık ihtiyaçlara göre konuşulur. Görüşmeden önce herkes için aynı seans sayısı veya kesin sonuç söylenemez. Planın ne zaman gözden geçirileceğini sorabilirsiniz.
Gottman yaklaşımını seçerek mi randevu almalıyız?
Bir yönteme karar vermiş olmanız gerekmez. Başvuru nedeninizi ve beklentilerinizi anlatabilirsiniz; yöntemin size uygunluğu değerlendirmede konuşulur.
Ayrı görüşmede anlattıklarım partnerime aktarılır mı?
Bunun nasıl ele alınacağını ilk görüşmede açıkça sorun. Çift çalışmasında bilgi paylaşımı, ayrı görüşmeler ve gizliliğin sınırları için çerçeve önceden konuşulmalıdır.
Gottman yaklaşımı ile bireysel terapi aynı şey mi?
Çift çalışması ilişkinizdeki etkileşime odaklanır. Bireysel terapi kişinin kendi ihtiyaçları ve hedefleri etrafında yürütülür. Uygun çalışma biçimini psikoterapi yaklaşımları rehberi üzerinden değerlendirmeye hazırlanabilirsiniz.
Güncelleme: . Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel değerlendirme ve psikoterapi yerine geçmez.
Mesleki yaklaşım ve iletişim
Klinik Psikolog Ceren Gülşah Demir’in mesleki yaklaşımını ve görüşme süreci hakkında iletişim bilgilerini inceleyebilirsiniz.